Poranny ból pięty, kłucie przy chwytaniu kubka albo ból łokcia, który wraca po każdym większym wysiłku, zwykle nie pojawiają się z dnia na dzień. Najczęściej oznaczają przewlekłe przeciążenie tkanek, które przestały goić się prawidłowo. W takich sytuacjach zabieg falą uderzeniową stosuje się w postępowaniu przy wybranych dolegliwościach, bez unieruchomienia i bez konieczności przerywania codziennego funkcjonowania.
Co to jest zabieg falą uderzeniową i jak działa ESWT?
Zabieg falą uderzeniową ESWT, czyli pozaustrojowa terapia falą uderzeniową, polega na przekazywaniu do bolesnego miejsca krótkich impulsów akustycznych o wysokiej energii. Celem jest oddziaływanie na tkanki w miejscu bólu. Metodę wykorzystuje się w postępowaniu przy wybranych przeciążeniach tkanek miękkich.
Nazwa bywa myląca, bo fala uderzeniowa nie jest prądem. Aparat wysyła bodziec mechaniczny, który dociera do przyczepu ścięgna, rozcięgna lub innej przeciążonej struktury. Skrót ESWT pochodzi od angielskiej nazwy tej metody. Zabieg wykonuje się po ustaleniu źródła problemu i zwykle łączy z planem rehabilitacji.
Najczęstsze wskazania w rehabilitacji
Falę uderzeniową stosuje się głównie wtedy, gdy ból utrzymuje się tygodniami i ma związek z przeciążeniem przyczepów ścięgien lub rozcięgna. Typowe sytuacje to przewlekłe dolegliwości, w przypadku których odpoczynek, maści i domowe sposoby dają tylko krótką ulgę. W naszej placówce kwalifikujemy pacjentów po badaniu, bo nie każdy ból wymaga tej samej metody.
Najczęstsze wskazania obejmują:
- ostrogę piętową i ból pięty związany z zapaleniem rozcięgna podeszwowego
- łokieć tenisisty oraz łokieć golfisty, czyli entezopatie nadkłykci, będące przeciążeniowymi zmianami przyczepów ścięgien
- inne przewlekłe przeciążenia tkanek miękkich, jeśli badanie potwierdza takie źródło bólu
Jeżeli ból utrzymuje się mimo odpoczynku i ćwiczeń, możliwa jest kwalifikacja w poradni rehabilitacji lub ortopedii.
Jak wygląda kwalifikacja, przebieg i liczba zabiegów?
Kwalifikacja do zabiegu jest równie ważna jak sam zabieg. W naszej placówce zabiegi wykonuje fizjoterapeuta po wcześniejszej kwalifikacji specjalisty. Falę uderzeniową stosuje się w dobrze rozpoznanych zmianach przewlekłych, natomiast świeży uraz, aktywna infekcja, zaburzenia krzepnięcia lub nowotwór w okolicy terapii wymagają innego postępowania. Badanie pozwala dobrać parametry, miejsce aplikacji i liczbę sesji.
Przebieg wizyty zwykle obejmuje:
- badanie i wyznaczenie najbardziej bolesnego obszaru
- nałożenie żelu przewodzącego i przyłożenie głowicy
- zastosowanie serii impulsów przez kilka do kilkunastu minut
- ustalenie zaleceń po zabiegu oraz terminu kolejnej sesji
W praktyce stosuje się pojedynczy zabieg albo serię pięciu zabiegów. Zabieg nie wymaga nacięcia ani znieczulenia ogólnego. Odczucia w trakcie mogą być intensywne, ale trwają krótko, a po sesji zwykle wystarcza ograniczenie dużych obciążeń przez 24 do 48 godzin. Forsowny trening tego samego dnia nie jest zalecany.
Przebieg, ceny i informacje o tej terapii
Ocena przebiegu terapii i jej efektów wymaga czasu i zależy od indywidualnej sytuacji. Krótkotrwała tkliwość, zaczerwienienie lub lekki obrzęk po zabiegu są możliwe i najczęściej ustępują samoistnie.
W praktyce zwraca się uwagę na następujące cechy tej metody:
- krótki czas jednej sesji, zwykle od kilku do kilkunastu minut
- brak nacięcia i opatrunków
- miejscową aplikację w miejscu dolegliwości
- możliwość łączenia z ćwiczeniami i innymi elementami planu rehabilitacji
Dla wielu osób znaczenie mają także ceny. Koszt pojedynczego zabiegu i pakietów zabiegów falą uderzeniową należy oceniać łącznie z planem postępowania, bo zakres zaleceń może być różny. Istotna jest także kwalifikacja. Informacje o liczbie zabiegów i przeciwwskazaniach są ustalane podczas kwalifikacji.
Najważniejsze informacje o zabiegu falą uderzeniową
Terapia falą uderzeniową ESWT jest stosowana w postępowaniu przy przeciążonych tkankach i może stanowić element rehabilitacji bez unieruchomienia oraz bez konieczności przerywania codziennego funkcjonowania. Metoda znajduje zastosowanie głównie przy przewlekłych dolegliwościach, takich jak ostroga piętowa, zapalenie rozcięgna podeszwowego, łokieć tenisisty i inne przeciążenia przyczepów ścięgien. Kwalifikacja do zabiegu wymaga oceny wskazań, miejsca działania oraz połączenia tej metody z planem rehabilitacji. Zabieg trwa krótko, zwykle nie wymaga nacięcia ani znieczulenia, a ocenę efektów przeprowadza się po serii kilku sesji.